درس هفتم :............. باب تفخیم و تر قیق

احکام تغلیظ و ترقیق حرف (( لام )) :.........

لام لفظ جلاله ( یعنی لام کلمه ی الله ) در صورتی که لام حرف ما قبل ان فتحه یا ضمه باشد  تغلیظ می شود ، یعنی درشت و پُر خوانده می شود .

مثل : اَللهُ ، اِنَّ اللهَ ، یَعلَمُ اللهُ ، یَدُاللهِ .

اما در صورتی که حرکت ما قبل لامِ لفظ جلاله کسره باشد، لام ترقیق می شود یعنی رقیق و نازک خوانده میشود .

مثل : لِلهِ ،بسمِ اللهِ ، عِندِ اللهِ .

احکام تفخیم و ترقیق حرف (( راء ))
نکته ی اول: به طور کلی فتحه و ضمه عامل تفخیم و کسره عامل ترقیق حرف راء هستند .

نکته ی دوم : هر حرف که بر سر الف مدّی بیاید مفتوح است مانند :(( رازقُ))

و هر حرفی که به سر واو مدی بیاید مضموم بوده مانند :((رُوحُ)) و هر حرفی که بر سر یاء مدی بیاید مکسور می باشد  مانند : (( ریحُ ))

اکنون با توجه به دو نکته فوق به شرح احکام (( راء ))

شرایط تفخیم حرف  (( راء ))

الف ) راءِ متحرکه ( حرکت دار )

ب) راءِ ساکنه

الف) راءِ متحرکه( حرکت دار ) :

1)راءِ مفتوحه مانند : رَبِّ ، ذُومِرَّۀٍ ، رازقُ ، فِراراً ،

2) راءِ مضمومه مانند : رُحَماءُ ، فُرُطاً ، رُوحُ ،غُرُوراً

ب ) راءِ ساکنه

1) راءِ ساکنه ی ما قبل مفتوح مانند : یَرضی ، اَلقَمَر

2)راءِ ساكنه ي ما قبل مضموم مانند : قُربانٍ ،دُسُر

3)راء ساكنه ي ما قبل ساكن، ما قبل مفتوح مانند : اَلفَجر،عَشر

4)راء ساكنه ي ما قبل ساكن ما قبل مضموم :عُسر ، يُسر

5)راء ساكنه ي ما قبل الف مدي مانند : نار ،اَبصار

6)راءِ ساكنه ي ما قبل واو مدي مانند : نُور ، غَفُور

نكته :شرايط شماره ي3فقط 6،5،4،در حالت وقف پيش مي ايد .

استثناء : اگر در حالت سوم حرف ساكن قبل از راءِ ساكنه حرف ياءِ باشد در اين صورت حرف (( راءِ )) به جا ي تفخيم ، تر قيق ميشود . مثل : خَير ، طَير ، غَير ، سَير .

شرايط تر قيق حرف (( راء )) :

الف ) راءِ متحركه :

1) راء مكسوره مانند : رِجالُ ، اَرِنا ، نُذُرِ،ريحُ ، اَمري

ب)راءِ ساكنه :

1) راءِ ساكنه ي ما قبل مكسور مانند : اَلاربَۀِ، عَسِر

 

 

 

اموزش ویادگیری قواعد قران کریم...